Jaren geleden, op een junizondag om 15u45, vertrok schrijver Ilja Leonard Pfeijffer naar Rome. Vanuit Nederland. Op de fiets nog wel! Een impulsief idee van zijn lief.
Onvoorbereid in linnen pak en op een oude fiets vat Pfeijffer, gewapend met een kleine rugzak en een landkaart, de reis van ruim 2.500 kilometer aan. Later schreef hij er het boek “De filosofie van de heuvel” over; vol bespiegelingen over klimmen en dalen, de bestemming en de weg.
Zo schrijft hij: “Natuurlijk is er een bestemming. Anders zouden we nooit vertrekken. Maar het gaat er niet om die bestemming te bereiken. Het gaat om het gaan. De weg is geen middel tot een doel. De weg zelf is het doel.”
Al jaren op rij boeken de Belgen records met hun reisgedrag in binnen- en buitenland. Maar hoe reizen laaggeletterde personen eigenlijk? Wie moeite heeft met taal, cijfers en digitale toepassingen, stoot onderweg immers op heel wat drempels. Of vertrekt gewoon niet. Want laaggeletterdheid beïnvloedt ook iemands zelfvertrouwen. Wie laaggeletterd is, vertrekt niet onvoorbereid en impulsief op een fietstocht naar Rome.
Daarom is het thema van de Week van de Geletterdheid dit jaar “reizen”. We vragen er aandacht voor laaggeletterdheid in Vlaanderen en Brussel. En voor het belang van werken aan geletterdheid. Of dat nu in een Centrum voor Basiseducatie, een Centrum voor Volwassenenonderwijs of elders is. Of het om formeel, informeel of non-formeel leren gaat. Welk doel je ook kiest, welke route je ook neemt. Leiden niet alle wegen naar Rome?
Op dag 3 doorkruist Pfeijffer België. De eerste heuvel moet dan nog komen. “Ik moet afleren te denken dat we naar Rome fietsen,” schrijft hij. “Ik moet naar het zuiden fietsen. Ik moet gewoon fietsen.”
Voor veel laaggeletterden is het zetten van die eerste stap het moeilijkst. Dat had Pfeijffer trouwens ook bij zijn vertrek. Maar hij schrijft: “Ik hoef niet bang te zijn. Ik heb geen enkele reden om bang te zijn.”
Een dikke maand later stond de schrijver in Rome. Zijn kleine rugzak was intussen goed gevuld. Lang bleef hij er niet. Hij woont al jaren in Genua, waar hij een resem superbe boeken schreef. Hij zou zomaar naar een nieuwe bestemming kunnen fietsen. Schrik van de heuvels heeft hij niet meer. Laat staan van de weg.
Een fijne Week van de Geletterdheid gewenst. En aan iedereen die komend schooljaar aan zijn of haar geletterdheid werkt: een fijne reis gewenst!
Mathieu Vanhaelewyn, coördinator Geletterdheid
Geprikkeld door dit boek? Vind het in een bibliotheek in Vlaanderen.
Of grasduin tussen heel wat andere boeken op Boekenzoeker.
Cursisten van Ligo Kempen leren fietsen, foto MV
